PHẦN III-A — NGHỆ THUẬT VIẾT PROMPT CƠ BẢN
Hệ thống Đào tạo Nội bộ Vagataba V6.1 — Align SOP V04.6
PHẦN III-A — NGHỆ THUẬT VIẾT PROMPT CƠ BẢN
📖 MẸO NHỎ BỎ TÚI: Nếu gặp bất kỳ từ tiếng Anh hoặc từ chuyên ngành khó hiểu nào trong phần này (như Prompt, Context Window, XML tags, Token, CODA...), bạn hãy nhấp vào Từ điển "Claude cho người Việt" (PL_A) để xem định nghĩa bình dân và ví dụ ẩn dụ đời sống siêu dễ hiểu nhé! 🚀 DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC: Bắt buộc đối với toàn bộ nhân viên Vagataba (Tầng 1 - Nền tảng). Quý anh chị chỉ cần nắm vững phần này là đủ 100% nhu cầu công việc hàng ngày. Các kỹ thuật siêu nâng cao đã được tách sang bài Phần III-B (Kỹ thuật Prompt Chuyên sâu) dành riêng cho quản lý và nhân sự công nghệ.
3.1 Cấu trúc prompt chuẩn — công thức 5 phần
Mọi prompt tốt đều có đủ 5 thành phần. Nếu thiếu phần nào, output sẽ yếu phần đó.
\[1\] VAI TRÒ: Claude là ai? (Chuyên gia marketing TPCN? Sales lead? Dispatch supervisor?) \[2\] CONTEXT: Bối cảnh Vagataba \+ số liệu thực \+ ràng buộc pháp lý \+ bài học \[3\] TASK: Yêu cầu cụ thể — cần làm gì, giải quyết vấn đề gì \[4\] FORMAT: Output dạng gì (bảng/bullet/bài/file), độ dài, tone, ngôn ngữ \[5\] SAU KHI LÀM: Tự chấm điểm / hỏi ngược / flag rủi ro pháp lý
Ba phần cốt lõi bắt buộc có: CONTEXT \+ TASK \+ FORMAT. Thiếu bất kỳ phần nào, output sẽ chung chung hoặc sai hướng.
3.2 So sánh prompt Tệ vs Tốt — 3 case Vagataba thực tế
Case 1 — Caption Facebook cho Protein Bách Niên Kiện
❌ Tệ: \> “Viết caption Facebook cho sản phẩm Protein Bách Niên Kiện.”
❗ Rất tệ (vi phạm pháp lý): \> “Viết caption quảng cáo Protein Bách Niên Kiện chữa viêm khớp, giảm đau xương khớp nhanh.”
(Sai vì TPCN KHÔNG được quảng cáo như thuốc chữa bệnh — vi phạm Nghị định 15/2018/NĐ-CP và chính sách Facebook Ads. Xem 04_Quy_Trinh_An_Toan_Kaizen.md.)
✅ Tốt: \> “Viết caption Facebook cho Protein Bách Niên Kiện (giá 799.000 VND), dùng trong chiến dịch tháng 4/2026 target mẹ/cha 55-75 tuổi bị đau khớp và con cháu 28-40 mua giúp. \> \> Thành phần chính SP: protein thực vật, L-Glutamin, MSM, FOS, 25 vitamin & khoáng chất, 9 axit amin thiết yếu. \> Công dụng ĐƯỢC PHÉP NÓI (theo bản công bố): ‘Hỗ trợ tăng cường thể chất’, ‘Hỗ trợ hệ tiêu hoá’, ‘Bổ sung dinh dưỡng cho người cao tuổi’, ‘Sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt’. \> TUYỆT ĐỐI KHÔNG dùng: ‘chữa’, ‘trị’, ‘khỏi bệnh’, ‘thay thế thuốc’, ‘hiệu quả 100%’, ‘cam kết khỏi’. \> Phải có câu: ‘Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.’ \> \> Cấu trúc: \> \- Hook 1 câu: đánh vào insight ‘con cháu lo lắng bố mẹ ngày càng yếu’ \> \- Pain 2-3 câu: mô tả tình trạng gặp phải \> \- Solution 3-4 câu: vai trò dinh dưỡng, không nói chữa bệnh \> \- Social proof 1 câu: ‘hơn X khách hàng sử dụng’ (điền số sau) \> \- CTA: ‘Inbox để bác sĩ/chuyên gia tư vấn miễn phí’ \> \- Disclaimer cuối bài \> \> Tone: ấm áp, chân thành như con cháu nói về bố mẹ mình. Không bán hàng hổn hển. \> Viết 3 phiên bản để A/B test.”
Case 2 — Phân tích đơn hoàn
❌ Tệ: \> “Phân tích tại sao đơn hàng bị hoàn nhiều.”
✅ Tốt: \> “\[Đính kèm file don\_hoan\_T3\_2026.xlsx với 180 đơn hoàn trong tháng 3\] \> \> Phân tích dữ liệu đơn hoàn Vagataba tháng 3/2026. Tìm: \> 1\. Tỷ lệ hoàn theo khu vực (tỉnh/thành) — vùng nào cao bất thường? \> 2\. Tỷ lệ hoàn theo kênh: Facebook Ads, Organic, Referral từ khách cũ. \> 3\. Pattern thời gian: đơn ngày thường vs cuối tuần; đơn đặt ban đêm vs ban ngày. \> 4\. Lý do hoàn (cột ‘lý\_do’) — top 5 lý do phổ biến nhất. \> 5\. Đơn hoàn được verify qua điện thoại thành công (đã bấm ‘confirm’ trước ship) vs đơn không verify — tỷ lệ hoàn khác biệt? \> \> Output: bảng tóm tắt \+ 3 hành động đề xuất làm ngay tuần tới, có ước tính tác động (giảm bao nhiêu % đơn hoàn). \> Nếu data thiếu/không rõ ghi \[CẦN DATA\] thay vì tự đoán.”
Case 3 — Quyết định chiến lược
❌ Tệ: \> “Vagataba có nên mở thêm kênh Shopee không?”
✅ Tốt: \> “Tôi là CEO Vagataba. Đang cân nhắc mở thêm kênh Shopee song song với Facebook (hiện tại Facebook chiếm 100% doanh thu). \> \> Context: \> \- Doanh thu Facebook hiện: \~X đồng/tháng, \~Y đơn/tháng, ROAS 2.8x. \> \- Margin gộp trên mỗi hộp 799k: \~Z%. \> \- Sản phẩm: Protein Bách Niên Kiện (TPCN, giá 799k/hộp) — target người già \+ con cháu. \> \- Team hiện tại: 3 Sales, 2 Content, 1 Dispatch Verify, 1 CS, 1 Finance. Chưa ai từng làm Shopee. \> \- Tồn kho hiện \~3000 hộp, MOQ nhà cung cấp 500 hộp/đợt. \> \> So sánh 2 phương án: \> A) Giữ 100% tập trung Facebook, tối ưu sâu (CPA, funnel, retention). \> B) Mở thêm Shopee \+ tuyển thêm 1 người phụ trách Shopee 3 tháng đầu. \> \> Phân tích theo: chi phí cơ hội, rủi ro, nhu cầu nhân sự, thời gian ra hiệu quả, tác động đến margin. \> Sau khi phân tích: \> \- Pre-mortem: nếu chọn B và thất bại trong 6 tháng tới, 3 lý do top là gì? \> \- Đâu là KPI để biết B đang thành công hoặc cần dừng (tripwire)? \> \> Bật Web Search để cập nhật: chính sách Shopee hiện tại cho ngành TPCN, phí sàn, ưu đãi cho seller mới.”
📌 Quy tắc kiểm tra: Đọc lại lệnh mình viết. Nếu không thấy rõ ai, làm gì, cho ai, format gì, giới hạn gì → cần viết lại.
3.3 Các kỹ thuật cung cấp context hiệu quả
Kỹ thuật 1 — Dán data thật vào (thay mô tả bằng số liệu)
❌ “Doanh thu tháng 3 tốt hơn tháng 2.” ✅ “Tháng 2: 1.850 đơn, 1.47 tỷ. Tháng 3: 2.320 đơn, 1.85 tỷ (+25.9%). Top SKU: Protein Bách Niên Kiện 1.52 tỷ, chiếm 82%.”
Kỹ thuật 2 — Cho ví dụ mẫu (Few-shot)
Khi cần tone và style cụ thể:
Cần 10 tin nhắn mở đầu inbox cho khách hỏi về Protein Bách Niên Kiện. Ví dụ tôi THÍCH: "Dạ em chào anh/chị ạ 🌸 Cảm ơn anh/chị đã quan tâm Protein Bách Niên Kiện. Em xin phép hỏi sản phẩm dùng cho cô/chú bao nhiêu tuổi ạ? Để em tư vấn liều dùng phù hợp nhất ạ." Ví dụ tôi KHÔNG THÍCH: "Chào anh chị! Sản phẩm chữa xương khớp hiệu quả nhé! Inbox đặt ngay kẻo hết khuyến mãi!!!" (Lý do: quá 'sale sập sàn', vi phạm TPCN, không xây niềm tin với khách hàng 55+) Tone: ấm áp như con cháu nói chuyện với bố mẹ, có thể dùng 1-2 emoji nhẹ. Luôn hỏi tuổi người dùng trước khi tư vấn (để chọn liều phù hợp).
Kỹ thuật 3 — Gán vai trò cho Claude
Bạn là chuyên gia marketing TPCN 10 năm kinh nghiệm tại Việt Nam, đặc biệt về ngành dinh dưỡng cho người cao tuổi. Bạn nắm rõ Nghị định 15/2018/NĐ-CP và chính sách quảng cáo TPCN trên Facebook. Tôi cần bạn...
Kỹ thuật 4 — Quy định rõ giới hạn (scope)
Chỉ tập trung vào kênh Facebook Ads, bỏ qua Organic và KOL. Output tối đa 400 từ. Không đề xuất giải pháp cần đầu tư > 30 triệu. Tuân thủ: không dùng từ 'chữa', 'trị', 'khỏi', 'thay thế thuốc'. Ngôn ngữ: tiếng Việt, không trộn tiếng Anh nếu có từ Việt tương đương.
Kỹ thuật 5 — Step-back: Hỏi nguyên lý trước khi giải vấn đề
Trước khi yêu cầu Claude làm task khó, hỏi câu nguyên lý chung làm "nền":
Trước khi viết content cho campaign Ngày của Mẹ, hãy nêu 3 nguyên tắc tâm lý của con cháu 28-40 tuổi khi mua quà sức khỏe cho mẹ.
Sau khi nêu xong, dùng 3 nguyên tắc đó làm nền để viết 5 caption FB cho campaign.
3.4 Những “từ khóa ma thuật” nên thuộc lòng
| Mục đích | Câu thêm vào prompt |
|---|---|
| Ngắn gọn hơn | “Trình bày súc tích. Không giải thích thừa. Chỉ kết quả \+ lý do ngắn.” |
| Phân tích sâu hơn | “Đừng dừng ở bề mặt. Tìm nguyên nhân gốc. Hỏi ‘tại sao’ 5 lần nếu cần.” |
| Nhìn thấy rủi ro | “Sau khi xong, nêu 3 rủi ro lớn nhất mà plan này có thể gặp và cách phòng ngừa.” |
| Claude hỏi lại nếu thiếu info | “Nếu thiếu thông tin để làm tốt, hãy hỏi tôi trước khi làm — đừng tự đoán.” |
| Phương án thay thế | “Đưa 2-3 phương án khác nhau, so sánh ưu/nhược, đề xuất chọn cái nào và tại sao.” |
| Verify chất lượng | “Sau khi làm xong, tự chấm 1-10 theo: rõ ràng, đầy đủ, khả thi, tuân thủ pháp lý. Nếu \< 9, tự sửa.” |
| Check pháp lý TPCN | “Sau khi viết content, tự rà lại: có câu nào có thể bị hiểu là ‘chữa bệnh’, ‘thay thế thuốc’, ‘cam kết khỏi’ không? Liệt kê và đề xuất viết lại.” |
| Output đúng định dạng | "Format: \[mô tả format\]. Ví dụ: bảng có cột A, B, C. Hoặc: bullet không quá 15 chữ/dòng." |
3.5 Năm Framework cốt lõi — chọn đúng khung cho đúng task
Framework 1 — Intent Spec (dùng nhiều nhất)
Dùng khi: Viết content, phân tích, lập kế hoạch, ra quyết định.
## INTENT
[Cần gì] để [mục đích gì]. Người đọc: [ai]. Tone: [như thế nào].
## CONTEXT
[Bối cảnh cụ thể] + [data thật] + [ràng buộc]
## FORMAT
[Bao nhiêu phần, dài bao nhiêu, ngôn ngữ gì]
Framework 2 — RISEN (cho bot/task lặp lại)
Dùng khi: Tạo AI hỗ trợ CSKH, moderator comment, phân loại tin nhắn — lặp lại hàng ngày mà bạn muốn setup một lần chạy mãi.
ROLE: Vai trò + kinh nghiệm + chuyên ngành
INSTRUCTIONS: Làm gì khi nhận input
STEPS: Quy trình xử lý từng bước
END GOAL: Output cuối mỗi lần trông ra sao
NARROWING: KHÔNG được làm gì + khi nào escalate cho người thật
Framework 3 — BUILD (tạo file & công cụ)
Dùng khi: Tạo Excel, dashboard, template, công cụ tính toán, form…
INTENT: Build gì, cho ai, giải quyết vấn đề gì
DATA INPUT: File gì, format gì, cột nào cần dùng
OUTPUT SPEC: Trông thế nào, có những gì, tính năng gì
CONSTRAINTS: Giới hạn platform, quyền, độ phức tạp
Framework 4 — PDCA (kế hoạch & quyết định)
Dùng khi: Lập kế hoạch, phân tích vấn đề, quyết định quan trọng — vòng lặp đến khi chất lượng đủ tốt.
- P — Plan: Cung cấp đủ bối cảnh, mục tiêu, yêu cầu Claude hỏi lại nếu thiếu.
- D — Do: Nhận bản nháp -> phản hồi chỉnh sửa -> nhận bản hoàn thiện.
- C — Check: Tìm điểm yếu, kiểm tra giả định có thể sai.
- A — Act: Bản cuối cùng chốt thời gian, người thực hiện và cách đo lường.
Framework 5 — Outline-first (task lớn)
Dùng khi: Task lớn, > 3 kết quả đầu ra, nhiều bên liên quan. Quy tắc cứng: KHÔNG yêu cầu Claude làm thẳng task lớn. Luôn đi theo 3 bước:
- Yêu cầu viết dàn ý/khung (5-10 phút).
- Bạn duyệt, chỉnh sửa và xác nhận (5 phút).
- Claude xây dựng chi tiết theo dàn ý đã duyệt.
Chọn framework nào cho task nào?
| Tình huống | Framework phù hợp |
|---|---|
| Content, phân tích, kế hoạch thường | Intent Spec |
| Quy trình tự động, bot lặp lại | RISEN |
| Tạo Excel, biểu đồ, mẫu biểu | BUILD |
| Kế hoạch lớn, quyết định quản lý | PDCA |
| Soạn thảo tài liệu dài, báo cáo lớn | Outline-first (bắt buộc) |
| Cần xử lý nhanh, yêu cầu ngắn gọn | CODA |
Nội dung Phần III-A — Nghệ thuật viết Prompt Cơ bản. Cập nhật 05/2026. Tham chiếu: 01_Hieu_Dung_Ve_Claude.md | PL_A_Tu_Dien_Thuat_Ngu.md